Zit je in de derde klas en hoor je iedereen ineens praten over profielkeuzes? Grote kans dat je denkt: leuk, maar wat moet ik kiezen en hoe weet ik of het klopt? Je bent niet de enige. Voor veel leerlingen voelt een profielkeuze alsof je nu al moet beslissen wat je later gaat doen. Dat is niet helemaal waar, maar de keuze is wel belangrijk. In deze blog leggen we uit wat een profielkeuze is, waarom je die maakt, welke profielen er zijn en krijg je aan het eind een profielkeuze test om te checken wat bij jou past.
Wat is een profielkeuze?
Een profielkeuze is de keuze voor een vakkenpakket in de bovenbouw van havo of vwo. Vanaf klas 4 volg je niet meer alle vakken, maar een selectie. Die selectie heet een profiel. Elk profiel heeft vaste vakken, aangevuld met een paar keuzevakken.
Je profiel bepaalt dus welke vakken je krijgt tot aan je eindexamen. En minstens zo belangrijk: het bepaalt welke vervolgopleidingen later mogelijk zijn.
Waarom moet je een profiel kiezen?
De belangrijkste reden is focus. Je hoeft niet overal even diep op in te gaan, maar specialiseert je een beetje. Dat maakt het onderwijs overzichtelijker en sluit beter aan op studies na de middelbare school.
Daarnaast stellen veel mbo-, hbo- en wo-opleidingen eisen aan je profiel. Voor geneeskunde heb je bijvoorbeeld andere vakken nodig dan voor rechten of journalistiek. Met de juiste profielkeuze voorkom je dat deuren later dichtgaan.
Welke profielen zijn er?
Natuur en Techniek (N&T)
Dit profiel is voor wie goed is in exacte vakken. Wiskunde B, natuurkunde en scheikunde spelen een grote rol. Het tempo ligt vaak hoog en het niveau is pittig. Dit profiel past bij technische en bètastudies zoals engineering, informatica en natuurkunde.
Natuur en Gezondheid (N&G)
Lijkt op N&T, maar biologie is hier belangrijker en natuurkunde soms minder zwaar. Dit profiel wordt vaak gekozen door leerlingen die later iets in de zorg, medische wereld of biologie willen doen.
Economie en Maatschappij (E&M)
Hier draait het om economie, maatschappij en vaak wiskunde A. Dit profiel past bij studies als bedrijfskunde, economie, marketing, rechten en management.
Cultuur en Maatschappij (C&M)
Meer focus op talen, kunst en cultuur. Denk aan geschiedenis, moderne talen en creatieve vakken. Dit profiel sluit aan bij opleidingen zoals communicatie, journalistiek, kunst, onderwijs en sociale studies.
Hoe weet je welk profiel bij je past?
Dat blijft lastig. Je interesses kunnen veranderen en niemand verwacht dat je alles al zeker weet. Toch helpt het om eerlijk te kijken naar wat je leuk vindt, waar je goed in bent en wat je liever vermijdt. Om je daarbij te helpen, staat hieronder een simpele profielkeuze test.
Profielkeuze test
Beantwoord de vragen en noteer per antwoord welke letter je kiest. Aan het eind tel je welke letter het vaakst voorkomt.
1. Welke vakken vind je het leukst?
A. Wiskunde en natuurkunde
B. Biologie en scheikunde
C. Economie en maatschappijleer
D. Talen, geschiedenis en kunst
2. Hoe leer je het liefst?
A. Door logisch nadenken en berekeningen maken
B. Door verbanden te leggen tussen mens, natuur en gezondheid
C. Door actuele onderwerpen en praktijkvoorbeelden
D. Door lezen, schrijven en creatief bezig zijn
3. Wat doe je liever niet?
A. Lange teksten analyseren
B. Moeilijke formules zonder context
C. Veel leren over natuurkundige theorieën
D. Rekenen en werken met cijfers
4. Welke vervolgstudie klinkt het aantrekkelijkst?
A. Techniek of IT
B. Zorg of biologie
C. Bedrijfskunde of rechten
D. Communicatie, media of kunst
5. Hoe omschrijven anderen jou meestal?
A. Analytisch en precies
B. Zorgzaam en nieuwsgierig
C. Ondernemend en sociaal
D. Creatief en taalvaardig
Uitslag profielkeuze test
- Meeste A’s: Natuur en Techniek
- Meeste B’s: Natuur en Gezondheid
- Meeste C’s: Economie en Maatschappij
- Meeste D’s: Cultuur en Maatschappij
Zie deze test als een hulpmiddel, geen definitief oordeel. Twijfel je tussen twee profielen? Dan is dat heel normaal.
Neem de tijd voor je keuze
Een profielkeuze is belangrijk, maar niet allesbepalend. Er zijn later vaak nog omwegen mogelijk via aanvullende vakken, schakelprogramma’s of andere routes. Kies vooral een profiel dat bij je past en dat je met plezier kunt volhouden. Dat levert uiteindelijk meer op dan een keuze die alleen slim lijkt op papier.